Dit is geen gewone woning. Dit is de toekomst.
De Dawesflat: verduurzaming op schaal
De circulaire woning aan de Dawesweg staat niet op zichzelf. Ze is onderdeel van een grotere aanpak: de verduurzaming van de Dawesflat in Rotterdam Prins Alexander, waar woningcorporatie Woonbron investeert in het verbeteren van het wooncomfort en de toekomstbestendigheid van 160 sociale huurwoningen.
De werkzaamheden bestaan onder andere uit betere isolatie, nieuw glas, een nieuw ventilatiesysteem en aansluiting op het warmtenet. Ook worden brandwerende voorzieningen verbeterd en krijgt de begane grond een nieuwe uitstraling.
Binnen dit totaalproject is de voormalige wasserette omgebouwd tot woning, als pilot om circulariteit binnen renovatie concreet te maken.
Leren door te doen
In de Dawesflat in Rotterdam realiseerden we iets bijzonders: een circulaire woning, midden in een bestaand wooncomplex. De voormalige wasserette maakte plaats voor een echte, volwaardige woning. Geen concept. Geen showroom. Maar een woning die gewoon bewoond wordt. Precies daar waar circulair bouwen zich moet bewijzen.
VORM renoveerde bouwde deze woning circulair en biobased, met één helder uitgangspunt: zo veel mogelijk werken met biobased en hergebruikte materialen.
Samen met Woonbron ontwikkelden we dit project als pilot. Om te ontdekken wat wérkt, waar grenzen liggen, wat het kost en wat er nodig is om circulariteit breder toepasbaar te maken in renovatie.
Benieuwd hoe deze circulaire woning is opgebouwd en welke keuzes we maakten? Bekijk hier rechtsboven de presentatie en ontdek stap voor stap hoe we dit in de praktijk hebben gerealiseerd.
Van plan naar praktijk
Bij de Dawesweg kozen we bewust voor concrete ingrepen op woningniveau. Niet alles vooraf dichtregelen, maar keuzes maken en ervaren wat die betekenen in uitvoering, kosten en prestaties. Circulariteit vraagt herhaling en opschaling om echt effect te maken, én intensieve samenwerking tussen Woonbron, VORM, onderaannemers en leveranciers.
Daarbij lopen beleid en regelgeving nog niet altijd mee, wat brede toepassing soms belemmert. In de praktijk vraagt biobased bouwen om andere keuzes: meer ruimte door dikkere isolatiepakketten, een andere volgorde in ontwerp en uitvoering en extra aandacht voor brandveiligheid. Circulair bouwen is bovendien nu nog vaak duurder dan traditioneel bouwen, met technische uitdagingen zoals aangepaste aansluitingen. Maar de belangrijkste succesfactor blijft hetzelfde: een gezamenlijke ambitie en de juiste mindset om het anders te durven doen.
Bouwen met eigen geteeld stro
In deze woning werkten we ook met biobased materialen van ons eigen geteelde stro vanuit ons initiatief BOER&BOUW. Afkomstig van Zuid-Hollandse akkers en verbouwd in samenwerking met boeren. Stro is hernieuwbaar, heeft een lage milieubelasting én is lokaal beschikbaar. Zo houden we transport beperkt en de keten zo kort mogelijk.
Voor de bewoner betekent dit meer dan alleen duurzaamheid: het zorgt voor een gezonder en comfortabeler binnenklimaat, met natuurlijke vochtregulatie, minder emissies en meer wooncomfort.
Tegelijkertijd doen we waardevolle praktijkervaring op in het verwerken van agrarische (rest)stromen in renovatieprojecten. Want als we dit willen opschalen, moeten we het eerst écht begrijpen.
Meetbare resultaten
De toegepaste circulaire maatregelen leveren samen een CO₂-besparing op die gelijkstaat aan ongeveer 67.000 autokilometers. Dat is meer dan een rondje om de aarde. Voor één woning.
Maar minstens zo belangrijk: dit project gaf ons inzicht in wat circulair renoveren vandaag vraagt. Denk aan hogere kosten, andere detaillering en extra afstemming met partners. Juist die kennis is essentieel om vervolgstappen realistisch en schaalbaar te maken.
Wat we leerden van de Daweswoning
Deze pilot maakte duidelijk dat één woning niet genoeg is om circulariteit echt efficiënt en met impact toe te passen. Herhaling en opschaling zijn nodig om stappen te versnellen en slimmer te kunnen werken. Daarbij is samenwerking cruciaal: intensieve afstemming tussen Woonbron, VORM, onderaannemers en leveranciers maakt het verschil.
Ook zagen we dat een langetermijnambitie onmisbaar is. Zonder toekomstvisie blijven circulaire keuzes vaak incidenteel. Tegelijk lopen regelgeving en beleid nog regelmatig achter, wat de bredere toepassing van circulaire oplossingen belemmert. In de uitvoering brengt biobased bouwen extra aandachtspunten met zich mee: biobased isolatie vraagt bijvoorbeeld meer ruimte door lagere Rc-waardes, en het zorgt voor een andere volgorde in ontwerp en uitvoering, met gevolgen voor planning en logistiek.
Ook brandveiligheid vraagt bij innovatieve materialen extra zorg en onderbouwing. Daarnaast is circulair bouwen op dit moment nog kostenverhogend: investeringen liggen hoger dan bij traditionele oplossingen, al kan opschaling dit in de toekomst verlagen. Technische uitdagingen horen er ook bij, zoals dikkere wanden en aangepaste aansluitingen. Uiteindelijk werd één ding extra duidelijk: circulariteit is niet alleen een materiaalkeuze, maar vooral een manier van denken en werken, en die betrokkenheid en mindset zijn doorslaggevend van ontwikkeling tot en met uitvoering en beheer.
Vooruitkijken
De circulaire Daweswoning laat zien: je hoeft niet alles vooraf te weten om te beginnen. Door te doen ontstaat kennis. En door kennis ontstaat richting.
De lessen uit deze woning nemen we mee naar volgende renovaties en nieuwe pilots. Samen met Woonbron zetten we stappen richting woningen met minimale milieubelasting. Van een ruimte vol geschiedenis naar een woning die klaar is voor de toekomst.
Benieuwd naar meer gave renovatieprojecten? Neem een kijkje op deze pagina.
Zo maken we circulariteit concreet.