Samen versnellen met houtbouw: dit is het moment om door te pakken

Je bent hier:

De woningbouwopgave in Nederland vraagt om snelheid, schaal en duurzaamheid. Houtbouw speelt daarin een sleutelrol. Niet als niche of experiment, maar als volwaardig en toekomstbestendig bouwsysteem. Overheden, corporaties en marktpartijen zien het potentieel steeds scherper. De Metropool Regio Amsterdam (MRA) loopt hierin voorop en heeft de ambitie uitgesproken om tot 2030 twintig procent van de nieuwbouwwoningen te realiseren met hout en andere biobased materialen.

Om die ambitie waar te maken is meer nodig dan goede wil. Er is behoefte aan duidelijkheid, aan gedeelde uitgangspunten en aan praktische handvatten. Daarom is recent het eerste Kwaliteitskader Houtbouw gepresenteerd: een sectorbreed document dat gemeenten, ontwikkelaars, bouwers en ontwerpers helpt om betere keuzes te maken bij houtbouwprojecten.

"We moeten stoppen met houtbouw behandelen als iets bijzonders."

- Hans Meurs, CEO VORM en lid van stuurgroep Houtbouw Pact MRA

Van ambitie naar uitvoering

De afgelopen jaren nam de belangstelling voor houtbouw sterk toe. Tegelijkertijd bleken veel partijen met dezelfde vragen te worstelen. Waar moet je als gemeente op letten bij gronduitgifte? Hoe borg je kwaliteit, veiligheid en duurzaamheid? Welke keuzes maak je als ontwikkelaar of bouwer om houtbouw écht schaalbaar te maken?

De ambitie om houtbouw op te schalen is niet nieuw. Ook in het Convenant Houtbouw (2021–2025) werd gestuurd op twintig procent houtbouw. In de praktijk bleef de realisatie steken rond vijf procent. Juist die ervaring onderstreept de noodzaak van concretere afspraken en gedeelde kaders.

Het Kwaliteitskader biedt hiervoor een gezamenlijke basis. Het document is in co-creatie ontwikkeld met overheden, marktpartijen en kennisinstellingen en geeft richting aan ontwerp, proces, samenwerking en kwaliteitsborging. Het is nadrukkelijk geen dichtgetimmerd handboek, maar een open en groeiend kader dat meebeweegt met de praktijk.

“Houtbouw vraagt om andere keuzes en lef”

Volgens Hans Meurs, CEO VORM en lid van de stuurgroep Houtbouw Pact MRA, is het momentum duidelijk:

“We moeten stoppen met houtbouw behandelen als iets bijzonders. Het is een volwassen bouwmethode, maar dan moet je wel durven loskomen van traditionele denkpatronen. Hout vraagt om andere keuzes in ontwerp, regelgeving en samenwerking. Dit kwaliteitskader helpt partijen om die stap met vertrouwen te zetten.”

Grootschalig en professioneel

Het Kwaliteitskader richt zich nadrukkelijk op grootschalige houtbouw. Niet alleen grondgebonden woningen, maar ook gebouwen tot zeven verdiepingen. Onderwerpen als systeemkeuzes, materiaalgebruik, vochtmanagement, akoestiek, installaties en bouwlogistiek komen uitgebreid aan bod. Het verlagen van de milieu-impact door inzet van biobased materialen krijgt een belangrijke plek. Daarmee sluit het kader aan op de beweging die nodig is om houtbouw te normaliseren: van maatwerk naar herhaal- en schaalbaarheid, van incidentele projecten naar structurele toepassing.

Regelgeving en kosten: geen reden om stil te staan

Dat de huidige regelgeving nog sterk leunt op traditionele bouwsystemen, is een bekend knelpunt. In de praktijk lopen bouwers en gemeenten daarbij tegen concrete vragen aan, bijvoorbeeld rond brandveiligheid, installaties en toetsingskaders. Het Bouwbesluit is sterk geënt op traditionele bouw, terwijl hout andere fysische eigenschappen kent en andere ontwerpkeuzes vraagt.

Tegelijkertijd ontstaan er steeds meer praktijkvoorbeelden en groeit de kennis bij gemeenten en toezichthouders.

Ook de discussie over kosten verschuift. Hoewel houtbouwprojecten vandaag soms nog iets duurder zijn, biedt standaardisatie duidelijke perspectieven. Naarmate volumes groeien en processen worden herhaald, dalen kosten en neemt voorspelbaarheid toe. De bereidheid van financiers en ontwikkelaars om hierin te investeren onderstreept het vertrouwen in houtbouw als serieuze bouwstroom.

VORM laat zien dat houtbouw schaalbaar is

Bij VORM is houtbouw inmiddels geen toekomstbeeld meer, maar dagelijkse praktijk. In Den Haag wordt gewerkt aan Boogie Wood, het grootste houten CLT-woongebouw van Europa, waarin hout een wezenlijk onderdeel vormt van het constructieve en architectonische concept. In Rotterdam realiseert VORM Timber: 336 middeldure houtbouwappartementen verdeeld over vijf woonlagen. In Amstelveen won VORM recent de tender Landtong, 160 nul-op-de-meter modulaire houtbouwappartementen met oplevering in 2028, waarmee opnieuw wordt ingezet op grootschalige houtbouw in stedelijke context.

Parallel aan aan projectontwikkeling investeert VORM in conceptuele en procesmatige vernieuwing. De modulaire VORM Optopper (Optopr.) is volledig in hout uitgevoerd. Het VORM 6D-woonconcept, waarmee al jarenlang succesvol grondgebonden woningen worden gerealiseerd, is inmiddels doorontwikkeld naar een houten variant en de eerste woningen zijn in Den Haag gerealiseerd en daarmee klaar voor bredere toepassing binnen houtbouwprojecten.

Achter de schermen werkt VORM door aan de volgende stap om te versnellen. Hans Meurs en Wouter Disseldorp bouwen onder de vlag Timberfy aan een disruptief houtbouwontwikkelproces. Daarbij staat niet één project centraal, maar het ontwikkelen van een herhaalbaar houtbouwproces waarin digitalisering, modulaire houten systemen en standaardisatie samenkomen. Het doel is helder: houtbouwprojecten sneller ontwikkelen, voorspelbaarder realiseren en op grotere schaal realiseerbaar maken.

Samen versnellen

De woningbouwopgave is te groot om ieder voor zich het wiel opnieuw uit te vinden. Het Kwaliteitskader Houtbouw is daarom vooral een uitnodiging: om kennis te delen, van elkaar te leren en samen te versnellen.

“Als we houtbouw echt willen laten slagen, moeten we het samen doen. Met open kennis, duidelijke kaders en de bereidheid om te veranderen. Dit is geen eindpunt, maar het begin van een nieuwe standaard.” Houtbouw is klaar voor de volgende fase. Nu is het tijd om door te pakken, aldus Meurs.

Ook op WOCODA? Kom langs op onze VORM stand 69 om bij te praten over onze houtbouwprojecten en houtbouwaanpak en -concepten.

Samen realiseren we sneller voor iedereen een betaalbare, unieke woning in een leefbare wijk.