Carrière | 'Iets ruimtelijk oplossen geeft niet vanzelf het gewenste maatschappelijke effect'

“Sociale impact is vaak een ondergeschoven kindje op de duurzaamheidsagenda. Waar ik me mee bezighoud, is het agenderen van het maatschappelijk aspect van onze bouwopgave en dat echt verankeren in het denken over het fysieke domein. We zijn gewend aan business as usual, waarbij het fysieke domein en technische duurzaamheid dominant zijn. Bouwen voor de samenleving - dus de invloed van wat we maken op de leefomgeving en de manier waarop je met elkaar samenleeft - blijft een abstract begrip. Mijn opdracht is om dat te concretiseren, zodat we er veel bewuster op kunnen sturen.”

“Het is belangrijk om sociale impact breed te interpreteren; de afgelopen jaren is dat juist heel klein gemaakt, behapbaar. In de zin van: mensen moeten elkaar kunnen ontmoeten, dus we zetten ergens een picknickbank neer. Maar de uitdaging is complexer dan dat en vraagt om een systeembenadering. We hebben met grote sociaal-economische verschillen te maken die doorwerken op de woningmarkt. Waar je opgroeit, bepaalt in hoge mate hoe ver je kunt komen in je leven. Er zijn heel veel sociaal-maatschappelijke problemen die een ruimtelijke component in zich hebben. Daar moet je je bewust van zijn en kijken wat het krachtenveld erachter is en waar kansen en behoeften liggen. Als je de sociale structuur van een wijk niet begrijpt, kun je er eigenlijk ook geen besluiten over nemen.”

Lukt het om opdrachtgevers en gemeenten ervan te overtuigen dat een leefbare buurt meer vraagt dan goede, betaalbare woningen en wat groen?

“Zowel voor gemeenten, corporaties als voor ons is dat een grote uitdaging, omdat de ruimtelijke en de maatschappelijke afdelingen van elkaar gescheiden zijn. In veel ruimtelijke projectteams is de maatschappelijke kennis ondervertegenwoordigd of bestaat daar geen mandaat voor in het project. Het is goed als allerlei teams bij elkaar komen.

Alleen al in de buitenruimte gaat het voor een leefbare buurt niet alleen over groenbeheer, maar ook over gezondheid, bewegen en sport. Daar houden allemaal andere afdelingen zich mee bezig. Ga er maar aan staan om al die thema’s in hun bestuurlijke complexiteit goed, integraal op de agenda te zetten binnen een project. Dat is echt geen appeltje-eitje.”

“Waar ik graag naartoe zou willen, is dat we aan het begin van een ontwikkeling of project met z’n allen aan tafel gaan zitten en zeggen: 'dit is onze invloedsfeer en binnen dit specifieke gebied zijn deze drie of vijf dingen belangrijk en kunnen we de kwaliteit daarvan helpen verbeteren. Nu wordt vaak gezegd: 'op zaken als werkgelegenheid of onderwijs hebben we geen invloed, dus we gaan het alleen over groen en picknickbankjes hebben. Ik hoop dat we de bredere complexiteit van dit onderwerp gaan agenderen. Dat heeft te maken met zowel maatschappelijke problemen als uitdagingen op het gebied van technische duurzaamheid. Als je iets ruimtelijk oplost, wil dat niet zeggen dat dit ook het gewenste maatschappelijke effect heeft. Tussen die twee manieren van denken zit een spanningsveld. Bij sommige opgaven heb je te maken met verschillende systemen die niet op elkaar aangesloten zijn. En toch moet je er een haalbaar project van weten te maken en de juiste keuze maken voor de lange termijn.”