Je bent hier:

In de Amstelveense wijk Groenelaan verrijst binnenkort LandJuweel, een nieuw woonproject dat de lat voor duurzame gebiedsontwikkeling hoog legt. Met 160 woningen in circulaire houtbouw, geïntegreerde energieopwekking in de gevel en een ontwerp dat de verbinding met de buurt versterkt. LandJuweel laat zien dat betaalbaarheid en duurzaamheid niet tegenover elkaar hoeven te staan. Het project geeft antwoord op een vraag die in veel gemeenten leeft: hoe bouw je toekomstbestendig, zonder het middensegment uit het oog te verliezen?

LandJuweel ontstaat op een plek die veel inwoners van de buurt goed kennen. Waar vroeger drie basisscholen stonden, komt nu ruimte vrij voor een nieuwe woonomgeving en groene dooradering van de wijk. Aan de overzijde is inmiddels een nieuw gebouw geopend met twee scholen en kinderopvang. Zo wordt ruimte teruggegeven: aan aan wonen, voorzieningen en groen.

Hans Meurs, CEO van VORM: “Met LandJuweel laten we zien dat betaalbaarheid geen tegenhanger hoeft te zijn van duurzaamheid. LandJuweel is een woonconcept waarin comfort, sociale waarde en circulariteit samenkomen. Het is een antwoord op de vraag hoe we sneller kunnen bouwen, zonder dat de kwaliteit of betaalbaarheid daaronder lijdt.”

"Met LandJuweel laten we zien dat betaalbaarheid geen tegenhanger hoeft te zijn van duurzaamheid."

Een nieuwe laag in een groeibriljant

Groenelaan is een wijk die is aangelegd in een tijd waarin lucht, groen en ruimte vanzelfsprekend waren. De buurt bestaat uit open verkavelingen, laagbouw en flats, met veel bomen en brede stoepen. Maar zoals bij veel wijken uit deze periode is de bebouwing verouderd en neemt de ruimte voor auto’s te veel plek in. Floor Gordon, wethouder ruimtelijke ordening en duurzaamheid, kijkt om zich heen: “Deze wijk heeft geschiedenis. Ruimte, licht, groen. Maar ook veel verharding en verouderde bebouwing. Met LandJuweel voegen we nieuw karakter toe aan de wijk. We realiseren 160 woningen die niet alleen duurzaam, maar ook betaalbaar zijn. Dat was voor ons echt essentieel.”

LandJuweel brengt vernieuwing met kwaliteit. Door de parkeervoorzieningen grotendeels ondergronds op te lossen, ontstaat een groene ruimte aan de voet van de woongebouwen. Paden, plantsoenen en verblijfplekken verweven zich straks met de Bovenkerkerpolder, het open landschap dat aan de wijk grenst. Groen is hierbij niet slechts decor, maar drager van klimaatbestendigheid, ontmoeting en leefkwaliteit.

“Met LandJuweel geven we de wijk een nieuwe laag,” zegt wethouder Gordon. “Groenelaan heeft al een sterke basis. Wat dit project toevoegt is een parkachtige uitstraling, een gemengd woningaanbod en een ontwerp dat ontmoeting stimuleert. Zo ontstaat een buurt waar mensen niet alleen wonen, maar leven en elkaar kennen.”

Het landschap en de bebouwing zijn ontworpen op doorwaadbaarheid: het moet uitnodigend voelen om tussen de gebouwen door te lopen, elkaar te ontmoeten en en te genieten wat een groene omgeving heeft te bieden.

Wonen voor de middengroep: het sociale fundament

Het woonprogramma vormt de basis van een sterk sociaal maatschappelijk fundament. Het project bestaat volledig uit woningen in het middensegment: 72 middeldure huurwoningen en 88 middeldure koopwoningen. Deze keuze is gemaakt om een breed palet aan bewoners een kans te bieden op een woning in hun eigen stad. “We bouwen niet voor een selecte groep, maar voor mensen die nu moeilijk een plek kunnen vinden,” zegt Hans Meurs, CEO VORM. “Van leraren en verpleegkundigen tot starters en senioren die kleiner willen wonen maar in de buurt willen blijven. Dat is sociale duurzaamheid in actie,” voegt wethouder Gordon toe.

Voor gezinnen liggen de nieuwe basisscholen letterlijk aan de overkant van de straat. Voor empty nesters biedt het woonprogramma de mogelijkheid om

woonlasten te verlagen zonder de wijk te hoeven verlaten. Starters en young professionals vinden er een stap die ze op de huidige markt vaak niet meer kunnen zetten.

Modulaire houtbouw als bouwsysteem voor de toekomst

Modulaire houtbouw als bouwsysteem voor de toekomst Dat LandJuweel in hout wordt gebouwd, is geen toevallige keuze. VORM ontwikkelt het project met Timberfy, het nieuwe houtbouwbedrijf binnen de holding. De woningen worden gemaakt van LVL-hout (Laminated Veneer Lumber): een sterk, stabiel en licht materiaal dat geschikt is voor een modulair bouwproces.

Joost van der Maat, conceptontwikkelaar bij VORM, legt uit hoe dit werkt: “Elke woning bestaat uit drie modules. Het hout komt overwegend uit Polen en Litouwen en is Europees vervaardigd. Vervolgens worden de onderdelen tot 3D-modules samengesteld in een fabriek in Nederland of België. Op de bouwplaats ‘klikken’ we ze in elkaar. Dat scheelt tijd, vermindert faalkosten en zorgt voor een constante kwaliteit.” In de fabriek kunnen de modules nauwkeurig en gecontroleerd worden gebouwd. Dat betekent minder bouwafval, veel minder bouwverkeer in de wijk, een kortere bouwtijd en hoog comfort door vaste kwaliteit. Door circulaire verbindingstechnieken kunnen de modules in de toekomst gedemonteerd en elders opnieuw gebruikt worden. Dat maakt het systeem losmaakbaar. “Dit is bouwen met het oog op de toekomst,” zegt Van der Maat. “We zetten geen materialen vast voor vijftig jaar; we houden ze in de kringloop.”

Energiepositieve gebouwen: gevels die mee-opwekken

Een van de meest in het oog springende innovaties van LandJuweel is de wijze waarop energie wordt opgewekt. Niet alleen de daken worden voorzien van zonnepanelen: ook de gevels bevatten geïntegreerde PV-panelen. Deze zijn verwerkt in houtkleurige en lichte stroken, waardoor esthetiek en functionaliteit hand in hand gaan. Het resultaat: energiepositieve gebouwen. Vier wooncomplexen die meer energie opwekken dan de bewoners gebruiken. Daarnaast wordt in de halfverdiepte parkeergarage circulair beton toegepast, afkomstig uit Urban Mine in Zaandam. VORM is medeaandeelhouder van dit bedrijf, wat laat zien dat duurzaamheid niet wordt benaderd als losse maatregel, maar als onderdeel van een bredere ketenstrategie. Hans Meurs, CEO van VORM: “Voor ons is dit project een bewijs dat innovatie, maatschappelijke verantwoordelijkheid en betaalbaarheid samen kunnen gaan. LandJuweel is geen demonstratiemodel. Het is een woonomgeving waar comfort en toekomstzekerheid normaal zijn.”

"Dit is bouwen met het oog op de toekomst."

Ruimtelijke kwaliteit: eenvoud met zorg ontworpen

De vier woongebouwen zijn ontworpen door KOW Architecten, met plattegronden van B2A en een duurzaam landschapsontwerp door RRog. De gebouwen zijn ogenschijnlijk eenvoudig in vorm, maar rijk in detail: balkons en entrees zorgen voor een sculpturale gevelwerking, topverdiepingen springen subtiel terug, waardoor ze lucht en licht toevoegen en een doorlopende plint vormt een menselijke schaal op straatniveau. Dit is geen spektakelarchitectuur. Het is een ontwerp dat rust, herkenbaarheid en duurzaamheid als uitgangspunt heeft. “Wij wilden laten zien dat circulair bouwen niet onaantrekkelijk hoeft te zijn,” zegt Floor Gordon. “Dit project laat zien dat je met hout en modulariteit een mooie, warme en uitnodigende uitstraling kunt creëren.”

Leren, delen en vooruitkijken

LandJuweel is niet alleen een woonproject, maar ook een leerproject. Het markeert een omslagpunt in hoe Amstelveen bouwt en ontwikkelt. En de gemeente is voornemens deze kennis actief te delen. “Elke gemeente worstelt met dezelfde opgave,” zegt Gordon. “Hoe borg je duurzaamheid, zonder dat het onbetaalbaar wordt? Hoe formuleer je ambities die marktpartijen niet afschrikken? LandJuweel helpt ons dat antwoord concreet te maken.” Ook voor VORM is het een stap op weg naar een breder bouwportfolio waarin biobased, industrieel en circulair bouwen de norm worden. Meurs: “We staan niet aan het begin van een experiment, maar aan het begin van een nieuwe standaard. LandJuweel toont dat het kan. En wat kan, kan opgeschaald worden.”

Een woonproject dat vooruit kijkt

LandJuweel is niet alleen een verzameling woningen, maar een nieuwe leefomgeving. Een plek waar materialen niet alleen gebouwd, maar behouden worden. Waar energie wordt opgewekt, niet verbruikt. Waar buren elkaar tegenkomen tussen bomen en speelplekken in plaats van tussen parkeerplaatsen. Waar wonen betaalbaar én gezond is. “LandJuweel wordt een pareltje in de wijk. Niet alleen omdat het mooi is, maar omdat het klopt,” aldus Van der Maat.

Wethouder Floor Gordon:

Trots op 160 middeldure, energiepositieve woningen in circulaire houtbouw

“LandJuweel is een project op eigen grond van de gemeente. Daardoor konden we aan de voorkant sturen op onze eigen wensen ten aanzien van duurzaamheid, betaalbaarheid en ruimtelijke kwaliteit. Met 160 woningen in circulaire houtbouw en een energiepositief ontwerp spelen we in op de groeiende vraag naar toekomstbestendig wonen. Groenelaan is een wijk uit de tijd dat Amstelveen langzaam als stad uitbreidde: flats met parkeerterreinen en ook veel groen. Met de nieuwbouw willen we bijdragen aan een eigentijdse uitstraling. Dat heeft onder meer te maken met parkeren. Dat gaat voor het grootste deel ondergronds. De buurt krijgt een parkachtige uitstraling. LandJuweel is samen met het nieuwe schoolgebouw een kwaliteitsimpuls voor deze wijk. Met 72 middeldure huur- en 88 middeldure koopwoningen verminderen we de druk op de woningmarkt in Amstelveen. Het woonprogramma biedt kansen aan uiteenlopende doelgroepen.”

“De Leidraad Duurzaam Bouwen bestaat uit vijf thema's: energie, mobiliteit, groen en ecologie, klimaatadaptatie en circulariteit. Dit plan is heel sterk op bijna alle aspecten. Het is VORM gelukt een plan neer te leggen met veel aandacht voor circulair en modulair bouwen. Daar zochten we echt naar, want hergebruik van materialen en modulair bouwen hebben de toekomst. Dat je elementen en materialen nieuw leven geeft en daarna weer kunt demonteren. Dat is wat mij betreft wel echt het onderscheidende van dit project. In dit project worden bijvoorbeeld stoeptegels hergebruikt. Maar er gebeurt hier nog veel meer, zoals toepassing van composietmaterialen gemaakt van hergebruikte petflessen en circulair beton."

“Wat ik speciaal mooi vind aan LandJuweel, is dat het gelukt is circulair en modulair bouwen te combineren met een aantrekkelijk uiterlijk. Ik zie dat er steeds meer modulair wordt gebouwd in de Noord-Hollandse Bouwstroom, dat is hartstikke innovatief, maar wat mij betreft kan er nog wel een been worden bijgetrokken als het gaat om mooie ontwerpen en materiaalkeuze.”

Ambitieuze aanvraag

“De kennis die we met dit project opdoen gaan we gebruiken voor nieuwe tenders Ja, ik hoop dat we deze kennis ook met andere gemeenten kunnen delen. Want iedereen worstelt met dit vraagstuk. Je wil allemaal meer aandacht hebben voor circulariteit en duurzame bouwmaterialen. Maar ook wil je voorkomen dat er geen inschrijvingen komen op jouw project omdat je het te strikt en te strak hebt gemaakt qua eisen. We moeten ook vertrouwen leren geven aan de markt en innovatie. Dat is de worsteling: hoe stel je een stevige, ambitieuze aanvraag voor duurzame woningbouw op die marktpartijen niet afschrikt en tegelijk uitdaagt?”

Elastiek

“Als gezegd maakt het een groot verschil of we zelf de grond hebben. Als we de grond niet hebben, kunnen we wel veel in gesprek gaan met partijen. Ze toch nog een keer proberen te stimuleren om extra maatregelen te nemen. Maar je weet ook hoe de woningbouw nu in elkaar steekt: er staat enorme druk op. Alles wat je extra vraagt, gaat vaak weer ten koste van wat anders, de betaalbaarheid bijvoorbeeld. Woningbouweisen zijn een enorm elastiek wat steeds aan alle kanten rekt. Daarom is het hartstikke mooi als je zelf een tender kan uitschrijven en het elastiek een keertje meer naar je eigen ambities kunt rekken.”

Showcase

“VORM moet het in de uitvoering nog wel waarmaken, maar het ziet ernaar uit dat LandJuweel een showcase van modulaire houtbouw en circulair materiaalgebruik wordt. Het doel is dat we steeds beter kunnen gaan sturen op bouwelementen en materialen, opdat die op een andere plek opnieuw toegepast kunnen worden. In principe moeten deze woningen gedemonteerd en elders weer opgebouwd kunnen worden. Al hopen we uiteraard dat ze hier heel lang blijven staan.”

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Noord Holland Bouwt & Ontwikkelt.