HIBI: De kracht van ’t dorp terug in de stad

In het Amstelkwartier (Fase III) ontvouwt zich een stedenbouwkundig sociaal geluid, bedacht door ANA Architecten en VORM. Het concept focust zich op de verbinding tussen mensen en grijpt daarmee in op de individualisering van de maatschappij. ‘Het project Hibi brengt straks een dorps karakter terug in de stad.’

Zichtbaar trots zitten architect Marcel van der Lubbe en teamleider acquisitie Niels Marijnissen aan tafel. De een als partner van het architectenbureau ANA Architecten met een sociale inslag voor binnenstedelijke, complexe vraagstukken. De ander met een creatieve kijk op de hoofdstedelijke dynamiek vanuit VORM én niet onbelangrijk: woonachtig in hét dorp van de bloemencorso’s. ‘Daar in de dorpen floreert het verenigingsleven en willen mensen iets voor een ander doen. Er is een zekere binding en je bekommert je om elkaar. Het woningbouwproject Hibi zie ik in feite op eenzelfde manier: een sociaal, dynamisch complex, met oog voor eenzaamheid en verbinding met elkaar. Het is een unieke plek waarin we veel meer gaan realiseren dan stenen op architectonische wijze stapelen’, vertelt Niels Marijnissen. ‘Als je het mij vraagt, is dit precies wat Amsterdam nodig heeft.’

In Overamstel vindt de inbreiding van een nieuw stuk Amsterdam plaatst. In drie fasen wordt het voormalige Zuidergasfabriek-terrein ontwikkeld met 3.300 woningen, kantoren, voorzieningen en groene recreatiemogelijkheden. De inbreiding is gestart in 2010 en volgens de gemeentelijke planning wordt deze afgerond in 2030. VORM en ANA Architecten wonnen met een team van specialisten een tender voor het eerste deel van het Amstelkwartier Fase III. Recht in het hart van Overamstel, te midden van diverse wijkfuncties, bedrijvigheid en andere voorzieningen wordt straks Hibi gebouwd. Een project bestaande uit vijf stadse woonblokken - met ieder een onderscheidend karakter - en een winkelprogramma van bekende publiekstrekkers en lokale ondernemers. Marcel van der Lubbe: ‘De complexiteit zit verscholen in de ambitie die wij hebben. Wij geloven dat als je de interactie tussen mensen faciliteert, bewoners meer van hun leefomgeving gaan houden, met alle positieve gevolgen die je maar kunt bedenken. Daar gaat Hibi over.’

Als alles volgens plan verloopt dan ontwikkelt VORM in het Amstelkwartier 123 woningen: 103 middeldure huurwoningen, 20 vrije sector koopwoningen, 2.000m2 supermarkt, 300m2 kantoorruimtes, 300m2 detailhandel en een natuurinclusieve stadsbiotoop. De verbinding in de wooncomplexen gaat over mensen, maar ook over dieren en de natuur. Hibi telt dan ook een aantal zogeheten spaces waar mensen elkaar kunnen ontmoeten én een binnentuin die een ecologische hub is in de Amsterdamse Scheggen. Marcel van der Lubbe: ‘Het is een beetje zoals de pocket parcs in New York. Lege plots in een bouwblok worden groen ingevuld, met een sterke aantrekkingskracht voor de omgeving. Niet bestemd voor de toeristen, maar voor de bewoners zelf. Zij ervaren groen op kleine schaal, dichtbij huis, in de wetenschap dat ze even verderop ook kunnen genieten van groter en massaler groen, in openbare parken. De ervaring leert dat een dergelijke aaneenschakeling van groen écht voor een leefbaarheids-boost zorgt in nieuwe buurten.’ Niels Marijnissen voegt toe: ‘Vanuit VORM zien we deze natuurinclusieve conceptvormen als een verplichting naar de samenleving. Zorgdragen voor elkaar is een welvaartprincipe, groen helpt daar bij. Dat principe mogen we in Nederland nooit ter discussie stellen. Als je eens wist hoeveel eenzaamheid op allerlei niveaus er is. Niet alleen onder ouderen, maar ook onder andere doelgroepen. In mijn ogen is niemand gemaakt om alleen te blijven of alleen te leven. En daarbij geldt in het algemeen: individualisme leidt tot egoïsme. Daar wordt de samenleving niet beter van.’

Dat een tenderbelofte niet automatisch hetzelfde is als de eindbestemming, daarover praten de partner van het bureau ANA Architecten en de teamleider acquisitie van VORM nog even door. Het is hard werken om de belofte waar te maken, zo stellen ze samen vast. Maar de heren zien tegelijkertijd dat de Hibi-ambitie ‘met het meest duurzame project van Amsterdam’ tot dusver stevig overeind blijft. ‘De gemeente Amsterdam pakt het heel goed op: er is veel vertrouwen en we krijgen de ruimte. Ze vinden het ontzettend mooi wat we hebben ontworpen: een complex waar zoveel verschillende gebruikers straks samenkomen. Architectonisch voegt het ook echt iets toe aan Amsterdam. De open structuur in de gebouwen, met dikke houten kolommen in de woningen, konden van de start al rekenen op veel enthousiasme. Het geeft een soort warme industriële look, die we in de Nederlandse woningbouw helemaal niet kennen. We kiezen met die uitwerking niet voor de makkelijkste of goedkoopste route met elkaar, maar juist dat aspiratieniveau geeft een soort chemistry in het project’, concludeert Marcel van der Lubbe. ‘Er is echt sprake van teamwork. Dat hebben we nodig, want er komen vast en zeker nog een aantal hobbels voorbij.’

Hij kijkt van opzij naar Niels Marijnissen van VORM, die beseft dat Hibi begin volgend jaar een aantal cruciale fasen tegemoet gaat. ‘We kijken allereerst uit naar een partij die het project voor de juiste prijs wil bouwen en vervolgens naar een belegger die de middeldure appartementen wil overnemen. Dat gaat niet alleen over geld; we zoeken een partij die gelooft in het totale duurzaamheidsplan dat we hier op papier gecreëerd hebben. Dat is minstens zo belangrijk.’ 

Meer over Hibi 
• 103 middeldure huurwoningen
• 20 vrije sector koopwoningen
• 2.000m2 supermarkt
• 300m2 kantoorruimtes
• 300m2 detailhandel
• natuurinclusieve stadsbiotoop

Afnemer
• Bun

Partners
• Keizer Koopmans
• Boom Landscape
• Arup
• DWA
• Donkergroen

Lees hier meer over project Hibi in Amsterdam.